Home » , » Η Σταύρωση του Κυρίου μέσα από την Τέχνη

Η Σταύρωση του Κυρίου μέσα από την Τέχνη

Written By MYMOSXATO GREECE on Πέμπτη, 13 Απριλίου 2017 | 8:30:00 π.μ.


Η Σταύρωση του Χριστού ενέπνευσαν τους καλλιτέχνες, ξυπνώντας τα πιο έντονα συναισθήματα και ένστικτα.
«Ο Χριστός αίρων σταυρό», του Ελ Γκρέκο 
Αυτό που σε κερδίζει στο έργο «Ο Χριστός αίρων σταυρό» όπως το ζωγράφισε ο διασημότερος έλληνας ζωγράφος, Δομήνικος Θεοτοκόπουλος, είναι το βλέμμα του Χριστού. Τα μάτια του γυαλίζουν από τα δάκρυα αλλά το βλέμμα του αποπνέει μία ηρεμία. Την ίδια γαλήνη εκπέμπουν τα μακριά, σχεδόν θηλυκά δάχτυλά του που πλαισιώνουν τον βαρύ Σταυρό που κουβαλά στον ώμο του -η λεπτομέρεια βρίσκεται στο λυγισμένο πέμπτο δάχτυλο του αριστερού χεριού.
Η εκφραστικότητα του σώματος και του προσώπου της μορφής δένει με τις χρωματικές αντιθέσεις και φωτοσκιάσεις που αγαπούσε ο έλληνας ζωγράφος και που τον έκαναν να ξεχωρίσει ανάμεσα στους πιο διακεκριμένους καλλιτέχνες του 16ου αιώνα.
Αυτή είναι μία από τις πολυάριθμες Σταυρώσεις που ζωγράφισε ο El Greco. Πλαισιωμένος ο Εσταυρωμένος Χριστός από τον Άγιο Ιωάννη τον Ευαγγελιστή στα δεξιά του και την Παναγία στ’ αριστερά, αναβλύζει αίμα από παντού. Δυο άγγελοι, ένας σε κάθε μεριά του πίνακα, συλλέγουν το αίμα με γυμνά χέρια από τις παλάμες και τα πλευρά του, ενώ ακόμα ένας μαζί με την Μαρία την Μαγδαληνή, κάνουν το ίδιο στα πόδια του, χρησιμοποιώντας όμως άσπρα πανιά. Η συσχέτιση του αίματος με την θεία κοινωνία και εδώ είναι ολοφάνερη. Το φόντο, νυχτερινό και ομιχλώδες, δίνει μαζί με το φως και τα χρώματα μια έντονη συναισθηματική φόρτιση στην ονειρική ατμόσφαιρα.

Ο Ελ Γκρέκο (Ηράκλειο Κρήτης, 1541 – Τολέδο Ισπανίας, 1614), εκπαιδεύτηκε από μικρός στην αγιογραφία και τη βυζαντική τέχνη και αργότερα αποτύπωσε τα Πάθη, τη Σταύρωση και την Ανάσταση του Χριστού σε πολλά έργα. Τον «Χριστό που φέρει τον σταυρό» τον σχεδίασε σε διαφορετικές εκδοχές ανάμεσα στο 1577 και το 1602. Το συγκεκριμένο έργο φιλοξενείται στο Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης, Νέα Υόρκη.
*******************

«Πιετά» του Μιχαήλ Αγγελου 
Η Παρθένος Μαρία κρατά στην αγκαλιά της τη σορό του Ιησού, λίγο μετά τη Σταύρωση. Έχει σκυμμένο το κεφάλι, σίγουρα η έκφρασή της είναι λυπημένη, αλλά δεν είναι η πενθούσα Παναγία που απεικονίζουν άλλοι καλλιτέχνες.
«Πιετά» στα ιταλικά σημαίνει «έλεος», αλλά το έργο είναι γνωστό και ως «Αποκαθήλωση». Το φιλοτέχνησε ο ιταλός ζωγράφος της Αναγέννησης σε μάρμαρο Καρράρα –όσο και να φαίνεται ότι είναι ένα μαλακό ύφασμα που τσαλακώνεται- επηρεασμένος από την τάση της θεματολογίας της «Αποκαθήλωσης» στη Γαλλία. Σήμερα το γλυπτό φιλοξενείται στη Βασιλική του Αγίου Πέτρου στην πόλη του Βατικανού.
Ο Μιχαήλ Αγγελος ήταν πολύ νέος όταν ολοκλήρωσε το «Πιετά», το 1498, μόλις 23 ετών. Ίσως γι’ αυτό δυσκολεύτηκαν τότε οι επισκέπτες της Σάντα Πετρονίλλα, του ρωμαϊκού μαυσωλείου κοντά στη νότια πτέρυγα του Αγίου Πέτρου, να πιστέψουν ότι ο δημιουργός του έργου ήταν ο Μιχαήλ Άγγελος. Σύμφωνα με την εκδοχή του Τζόρτζιο Βαζάρι, Ιταλού ιστορικού του 16ου αιώνα, όταν ο αυθεντικός δημιουργός του έργου αντιλήφθηκε ότι απέδιδαν το έργο σε άλλον γλύπτη, τον Κριστόφορο Σολάρι, χάραξε την υπογραφή του, «MICHAELANGELUS BONAROTUS FLORENTINUS FACIEBAT», στη λωρίδα του μανδύα της Παναγίας. Αργότερα μετάνιωσε για την έκρηξη οργής και υπερηφάνειας. Δεν ξαναυπέγραψε ποτέ έργο του.
*******************
Η «Ανάληψη» του Σαλβαδόρ Νταλί 
Ο Ισπανός Σαλβαδόρ Νταλί αντλούσε έμπνευση από φασόλια, ρολόγια, αντικείμενα, ρούχα, ελέφαντες, τα πάντα. Δεν θα μπορούσε να μην έχει εμπνευστεί από τα πάθη του Χριστού. Αυτή, λοιπόν, είναι η «Ανάληψη» μέσα από τα μάτια του Νταλί, όπως τη ζωγράφισε το 1958. Ο πίνακας βρίσκεται στο Μουσείο Τέχνης, στο Σαν Ντιέγκο.
*******************
Η «Σταύρωση» του ρώσου ζωγράφου, Νικολάι Γκε
 Ο σταυρωμένος Χριστός πονάει, βγάζει μία κραυγή κοιτώντας στον ουρανό. Το σώμα του είναι απολύτως γήινο, αδύνατο, αδύναμο, το δέρμα του κατάλευκο με κηλίδες αίματος και ταλαιπωρημένο.Όλο το έργο αποπνέει την κίνηση του Χριστού και των δύο ακόμη σταυρωμένων ανθρώπων ενώ δημιουργεί στον θεατή μία αίσθηση πόνου και αγωνίας. Αυτός ήταν ο στόχος του καλλιτέχνη που δεν πρόλαβε να το ολοκληρώσει τον πίνακα, καθώς πέθανε το 1894, αλλά τον είχε ήδη αφιερώσει στην ανθρωπότητα.
*******************
«Ο Χριστός φέρει Σταυρό», του Ιερώνυμου Μπος βρίσκεται στο
Στο Μουσείο Τέχνης της Γάνδης, στο Βέλγιο 

 «Ο Χριστός φέρει σταυρό», είναι εξουθενωμένος από το βάρος που κουβαλά στον ώμο του. Αλλά το βάρος δεν προέρχεται από τον Σταυρό. Είναι οι αμαρτίες των ανθρώπων που κουβαλά στην πλάτη του που τον βαραίνουν. Ο «αμετανόητος κλέφτης» (κάτω δεξιά) χλευάζεται από τρεις γκροτέσκες φιγούρες ενώ ο χλωμός, «μετανιωμένος» κλέφτης, (πάνω δεξιά) εξομολογείται σε έναν εξίσου γκροτέσκο παπά. Ενα ζευγάρια χέρια κάνει το βάρος του σταυρού ακόμη πιο έντονο, αλλά ο άνθρωπος που πρόκειται να θυσιαστεί για αυτή τη (γκροτέσκα) ανθρωπότητα συνεχίζει με γερμένο το κεφάλι και κλειστά μάτια.
Και μ’ αυτόν τον τρόπο δείχνει τη συμπόνοια του ο ολλανδός ζωγράφος στο Θείο Δράμα, αντιπαραβάλλοντας την αγνότητα του Χριστού με τις αμαρτίες των ανθρώπων. 
ιερωνυμοςμπος
*******************
Raphael, Mond Crucifixion, 1502-3, National Gallery, London.

Ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά της γεμάτης με έντονα χρώματα αυτής της Σταύρωσης,  του Raphael, , είναι η ηρεμία του προσώπου του Ιησού. Ο Ιησούς περνά στον θάνατο ήρεμος, χωρίς τίποτα στο πρόσωπό του να μαρτυρά τον έντονο σωματικό πόνο που νοιώθει. Ο Σταυρός βρίσκεται ακριβώς στο κέντρο του πίνακα και κυριαρχεί σ’ αυτόν. Δεξιά του βρίσκονται ο Άγιος Ιωάννης ο Ευαγγελιστής και η γονατιστή Μαρία Μαγδαληνή, ενώ αριστερά του η Παναγία και ο Άγιος Ιερώνυμος, στον οποίο ήταν αφιερωμένο το πολύπτυχο όπου ανήκε αρχικά η συγκεκριμένη σύνθεση. Δυο άγγελοι συλλέγουν το αίμα από τα χέρια του Ιησού σε δισκοπότηρα, σαφέστατη αναφορά στην θεία κοινωνία, ενώ στο φόντο ανοίγεται ένα θαυμάσιο, ήρεμο αναγεννησιακό τοπίο. Ένας ήλιος κι ένα φεγγάρι στα αριστερά και δεξιά της επιγραφής που βρίσκεται επάνω στον Σταυρό, αναφέρονται σε παλαιότερες θρησκείες, παρ’ όλη την απαγόρευση της εποχής απεικόνισης παγανιστικών στοιχείων στην ζωγραφική. Γι’ αυτό και κάνει μοναδικό το έργο αυτό του Raphael.


*******************

Rembrandt van RijnThe Raising of the Cross, Alte Pinakothek, Munich.
Στο Κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο (Ιωάννης 12:32), ο Ιησούς προέβλεψε πως θα “σηκωνόταν από την γη”, προκειμένου να τον ακολουθήσει η ανθρωπότητα. Ο Ιωάννης σημειώνει πως αναφερόταν στον θάνατό του. Αυτήν ακριβώς την στιγμή επιλέγει να απεικονίσει ο Rembrandt, σε μια πολυάνθρωπη σύνθεση, όπου τα περισσότερα πρόσωπα σβήνουν στο σκοτάδι και ο εξαιρετικός φωτισμός, χαρακτηριστικό του καλλιτέχνη, τονίζει τον Ιησού στον Σταυρό, μαζί με τα δύο πρόσωπα που φαίνονται ευκρινώς: τον άνθρωπο με τον μπερέ που βοηθά στο να σηκωθεί ο Σταυρός και τον άνθρωπο με το τουρμπάνι που βρίσκεται αριστερά του. Εκπληκτικό είναι το γεγονός, πως και οι δύο αυτοί άνθρωποι, αποτελούν αυτοπροσωπογραφίες του καλλιτέχνη μέσα στον θαυμάσιο αυτόν πίνακα.

Salvador Dalí, Christ of Saint John of the Cross, 1951, Kelvingrove Art Gallery and Museum, Glasgow.
Αρχικά, το 1950, είδα ένα κοσμικό όνειρο, στο οποίο είδα αυτήν την εικόνα έγχρωμη και η οποία στο όνειρό μου αντιπροσώπευε τον πυρήνα του ατόμου. Αυτός ο πυρήνας αργότερα πήρε μια μεταφυσική έννοια. Τον θεώρησα ως την “απόλυτη ενότητα του σύμπαντος”, τον Χριστό”.
Έτσι περιγράφει ο ίδιος ο Dalí την έμπνευσή του για τον συγκλονιστικό αυτόν πίνακα, που απεικονίζει τον Χριστό Εσταυρωμένο, από μια εντελώς ασυνήθιστη οπτική γωνία, να ίπταται πάνω από μια λίμνη με μια βάρκα και ψαράδες, με φόντο έναν μαύρο ουρανό. Εάν ο Dalí είδε όνειρο, ο Ισπανός μυστικιστής, Καρμελίτης καλόγερος, ιερέας και άγιος της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας Saint John of the Cross από τον οποίο και τιτλοφορήθηκε ο πίνακας, είδε το ίδιο όραμα με τον Ιησού να απεικονίζεται Εσταυρωμένος από την ίδια οπτική γωνία και το μετέφερε στο χαρτί το 1550. Η αριστουργηματική αυτή σύνθεση του Dalí χωρίζεται εικονογραφικά σε δύο μέρη, με την chiaroscuro απεικόνιση του Εσταυρωμένου να κυριαρχεί στο μεγαλύτερο επάνω μέρος του πίνακα και μια φωτεινή τοπιογραφία να καταλαμβάνει το κάτω μέρος του. Ο συμβολισμός είναι ξεκάθαρος: η σύνθεση είναι βασισμένη στο τρίγωνο που σχηματίζεται από τα χέρια και το σώμα του Ιησού, αναφορά στην Αγία Τριάδα και στον κύκλο που σχηματίζει το κεφάλι του, αναφορά στην Πλατωνική σκέψη. Αξιοσημείωτη είναι επίσης η απουσία καρφιών, αίματος και ακάνθινου στέφανου από το σώμα και το κεφάλι του Ιησού, καθώς σύμφωνα με τον καλλιτέχνη, το όνειρό του τον έπεισε πως αυτά τα στοιχεία θα αλλοίωναν τον πίνακά του.
Μαίρη Σβαρνιά /Ιστορικός Τέχνης-Μουσειολόγος
Share this article :

0 σχόλια:

Speak up your mind

Tell us what you're thinking... !

ΘΑ ΜΑΣ ΒΡΕΙΤΕ ΚΑΙ ΕΔΩ

twitter facebook google plus YOUTUBE rss feed email

E-MAIL mymosxato@gmail.com

Το "MY MOSXATO" είμαστε όλoι εμείς. Στείλτε μας το άρθρο σας, την είδησή σας, το δελτίο τύπου, την καταγγελία σας, την φωτογραφία σας, το video σας στο "e-mail" μας και θα δημοσιευθεί άμεσα. Με την βοήθειά σας γινόμαστε καλύτεροι! "ΠΑΤΗΣΤΕ ΕΔΩ ΓΙΑ ΝΑ ΣΤΕΙΛΕΤΕ e-mail"

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ





Χαμένος Θησαυρός-Κοινωνική Μέριμνα

Θερμιδομετρητής:

 


Αυτή ή εργασία χορηγείται με άδεια Creative Commons Αναφορά Δημιουργού - Μη Εμπορική Χρήση - Παρόμοια Διανομή 3.0 Ελλάδα
Support : Δημιουργία και Συντήρηση Ιστοσελίδας |COSMOS NEWS Copyright © 2011-2016. Το Μοσχάτο Μου-ΝΕΑ ΠΟΛΗ ΜΟΣΧΑΤΟ ΤΑΥΡΟΣ - All Rights Reserved
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...